در وصف حضرت علی ابن موسی الرضا (ع)

بر روی رضا شمس امامت صلوات
بر شافع ما روز قیامت صلوات
در شام ولادتش که شادند همه
بفرست بر این روح کرامت صلوات
چرا امام هشتم را «رضا» نامیدند؟
به گزارش نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر، میان همه‌ی نام‌ها و القاب هشتمین امام شیعیان، حضرت علی‌بن موسی(ع)، لقب «رضا» به معنای خشنود و خرسند از همه مشهورتر است. اما آن حضرت از چه چیزی خرسند بودند که به این نام شهره شدند؟ در زیر علت این نام گذاری را خواهیم خواند:
با ذکر حمد و ثنای الهی و گرامیداشت و تبریک ولادت با سعادت امام هشتم امام علی ابن موسی (ع) ، یکی از القابی که خداوند متعال به حضرت علی ابن موسی (ع) داده است لقب رضا می باشد و از بین امامان معصوم (علیهم السلام) فقط امام رضا(ع) به این لقب ملقب شده است. در کتاب شریف علل الشرایع، ج 2، ص 237، باب 172 به این نکته اشاره کرده است که "امام جواد (ع) فرمودند: پدرم را خدای تعالی رضا لقب داده است؛ زیرا که او به خداوندی خدا در آسمانش و به رسالت رسول الله و ائمه در زمینش راضی بود." و همچنین ایشان در این خصوص که "چرا فقط پدرت به این لقب ملقب شده است؟ فرمود: چون مخالفان از دشمنانش مانند موافقان از دوستانش از وی راضی شدند و چنین چیزی برای پدرانش به وجود نیامد، لذا از میان همه به رضا ملقب گردید."
در یک تقسیم‌بندی کلی رضایت به سه گونه تقسیم می‌شود: رضایت از تقدیر خداوند، رضایت از فعل خود و رضایت از عمل دیگران.
در باب رضایت از تقدیر خداوند، کوتاه ترین مسیر که غیر از انجام این همه فعالیت برای رسیدن به رضای الهی وجود دارد آن مسیر رضایت انسان از خداوند متعال است. یعنی همین که انسان به خدا اعلام می‌کند که خدایا! از تو راضی هستم ، خدا هم از او راضی می‌شود.
فضیلت‌هایی که حقیقت آن‌ها رابطه‌ای بین انسان و خداوند است، گاهی یک طرفه است مانند عبادت انسان که دیگر معنا ندارد بگوییم خدا هم انسان را عبادت می‌کند و گاهی رابطه‌ای دو طرفه است. مثلاً مؤمنین خدا را دوست دارند و خدا هم آن‌ها را دوست دارد. خداوند در سوره مائده آیه 54 می فرماید :"یحبّهم و یحبّونه هم آن‌ها خدا را دوست دارند، هم خداوند آن‌ها را دوست دارد". حتی کسانی که شکر خدا را به جا می‌آورند خدا هم می‌فرماید:  "واللّه شکورٌ حلیمٌ؛ و خداوند شکرکننده و بردبار است."
وصف «رضا» از نوع دوم است. در چهار جای قرآن کریم آمده است: "رّضی اللّه عنْهمْ ورضواْ عنْه خداوند از آن‌ها راضی است و آن‌ها از خدا راضی هستند." (مائده/ 119، توبه/100 ، مجادله/ 22 و بینه/ 8)
در روایتی نقل شده است که "حضرت موسی (علیه‌السلام)  به خدای متعال عرض داشت: خدایا! مرا به عملی راهنمایی کن که اگر انجام دهم تو از من راضی می‌شوی. خداوند به حضرت موسی( علیه السلام ) می‌فرماید: اگر تو از کار من راضی باشی و هر چه من برایت مقدر کردم، بپسندی و اظهار گله نکنی من هم از تو راضی خواهم بود."
در خصوص قسم دوم رضایت که رضایت از خود است، طالب رضای خدا، از خودپسندی به دور است و همیشه از خود گله‌مند است و خود را مقصر می‌داند و از خود رضایت ندارد. اگر کسی از خود، راضی باشد و خود را بنده‌ای بی عیب بداند خدای متعال از او راضی نخواهد بود. از لقمان نقل شده است که به فرزندش فرمود: یا بنی منْ یردْ رضْوان اللّه یسْخطْ نفْسه کثیراً و منْ لا یسْخطْ نفْسه لا یرضی به؛ ای پسرکم! کسی که رضای الهی را می‌خواهد، بر نفس خویش بسیار خشمگین می‌شود و همیشه خود را مقصر می‌داند و کسی که از خود گله‌مند نباشد خداوند  از او راضی نمی‌شود. (بحار الانوار، ج 67، ص 78)
در باب قسم سوم رضایت که رضایت از عمل دیگران
 است، سیدرضی در نهج‌البلاغه از امیرمؤمنان (ع) روایت می‌کند: " الرّاضی بفعْل قوْمٍ کالدّاخل فیه معهمْ وعلی کلّ داخلٍ فی باطلٍ إثْمان إثْم الْعمل به وإثْم الرّضی به؛ آن‌کسی که به کار جمعیتی راضی باشد همچون کسی است که در آن کار با آن‌ها شرکت کرده و آن‌کسی که در انجام کار باطل دخالت دارد دو گناه می‌کند: گناه «عمل» و گناه «رضایت» به آن." ولی شخصی که بیرون از دایره عمل است و به آن راضی است تنها مرتکب یک گناه می‌شود و آن گناه رضایت است. مرحوم علامه مجلسی در بحارالانوار بابی به این موضوع اختصاص داده و در عنوان باب می‌گوید: إنّ منْ رضی بفعْل فهو کمنْ أتاه ، کسی که راضی به فعلی شود همانند کسی است که آن را انجام داده است.
زندگی امام رضا (علیه السلام) گواه روشنی از پذیرش عالمانه قضا و قدر الهی و رضایت مندی به آن بوده است. آن حضرت همان طوری که خود اهل رضایت به رضای الهی بود، دیگران را نیز بدان دعوت می‌کرد و می‌فرمود: بهترین بندگان کسانی هستند که اهل مقام رضا هستند. در روایت است که: از امام رضـا(علیه السلام) دربـاره بهتـریـن بنـدگـان سـوال شـد. فـرمـودند: آنان که هر گاه نیکـى کنند خـوشحال شوند و هرگاه بدى کنند آمرزش خـواهند و هر گاه عطا شـوند شکرگزارند و هر گاه بلا بینند صبر کنند و هرگاه خشم کنند در گذرند.( تحف‌العقول، ص 445)
در پایان از خداوند متعال طلب می کنیم که در تمام اوقات و فراز و فرودهای زندگی، ما را راضی به مقدرات خود نموده و امام علی ابن موسی الرضا (ع) را شفاعت کننده روز محشرمان قرار دهد.
مهدی نکیسا – فاطمه بهروزی

کلمات کلیدی
مدیر سیستم
تهیه کننده:

مدیر سیستم

0 نظر برای این مقاله وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *